This forum uses cookies
This forum makes use of cookies to store your login information if you are registered, and your last visit if you are not. Cookies are small text documents stored on your computer; the cookies set by this forum can only be used on this website and pose no security risk. Cookies on this forum also track the specific topics you have read and when you last read them. Please confirm whether you accept or reject these cookies being set.

A cookie will be stored in your browser regardless of choice to prevent you being asked this question again. You will be able to change your cookie settings at any time using the link in the footer.

Waardering:
  • 0 stemmen - gemiddelde waardering is 0
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
Grootzeil uithouder en vaarboom
#1
Hoi, 

Voor mijn woonschip (Heveaak) van 20m heb ik na 5 jaar klussen eindelijk de boel weer zover dat ik ermee zeilend op vakantie durf. Wat ook gelukt is. 
https://photos.app.goo.gl/Hscpa8UTtvmSDSQh9

Op mijn schip heb ik echter een ouderwetse tuigage met een korte mast en lange giek (hijs van meter, met een giek lengte van 13 meter, waarop eigenlijk een lange gaffel hoort. Op giek en mast na was de rest niet meer aanwezig. Voor nu heb ik dit opgelost met een tweedehands grootzeil van een lemsteraak. Deze lijkt echter te komen van een aak met zadeldak waardoor dit hoog gesneden en de punt van de giek nogal de lucht in gaat, maar het grootste probleem is eigenlijk de lengte van het onderlijk met 3a4 meter maar de hijs is goed. 
Vooral met wat minder wind tot 4bft kom ik gewoon vierkante meters te kort, wat op ruime koersen met een waterzeil beetje is te compenseren, maar vooral lastig aan de wind.
Zoon ouderwets grootzeil met korte hijs en lange giek wie heeft suggestie waar te zoeken?  Of zou ik toch op zoek moeten naar een langere mast.

Vraag twee, om te zorgen dat mijn fok goed te loeverd kan staan ben ik ook op zoek naar een vaarboom of uithouder voor in de fok. (handig zoon paal, om de kop weg te duwen, of in de fok te zetten). Ook voor de wind even gauw de boom in de fok scheelt al gauw een (half) knoopje snelheid. 

Is zelf maken goed te doen, en waarvan dan precies? tuinpaal / of toch op zoek naar een sparreboom, of moet je dit echt verlijmen?
Als ik Google zie ik vaarbomen van Oregon Pine die bij een lengte van 5-6m 60mm dik zijn is dat wel sterk genoeg?  (mijn schip weegt algauw 30 ton)
Of kan ik toch beter zoeken naar iets kant en klaar en waardan?

Groeten
Antwoord
#2
Wat leuk dat je schip geschikt is voor zo'n ouderwets laag breed tuig. Dat zie je zelden meer.
Het zal niet meevallen om daar een passend grootzeil voor te vinden (ik neem aan dat je iets tweedehands zoekt). Wat wel kan, is dat je een zeil van een charterschip overneemt, en door de zeilmaker daarvan de bovenzijde laat inkorten tot de goede hijsmaat. Het is niet zo duur om daarbij een passende rechte gaffel te (laten) maken.

Wat betreft vaarbomen: er zijn allerlei mogelijkheden. Miedema in Leeuwarden maakt ze op diverse lengtes. Ze zijn niet goedkoop, en wat ik een nadeel vind is dat ze van Oregon Clear&better zijn gemaakt. Dat is heel mooi hout om te zien, maar zo'n vaarboom breekt vrij snel doordat de nerven er schuin inliggen.
Een vaarboom van een massief fijnsparretje is minder mooi om te zien, maar aanmerkelijk taaier.
Tuinpalen en ander hout van bouwmarkten is ongeschikt, want te kwastrijk.

Johan Prins in Workum heeft de enige twee echte oude vaarbomenmachines van Nederland staan. Hij kan ze maken naar jouw wensen.
Eventueel kan ik ook wel wat maken van twee gelijmde kantdelen lariks, tot ongeveer 9 of 10 meter lengte.

Wim.
Genoeg is meer dan veel
Antwoord
#3
(13-07-2020, 23:11)Berghout-2 schreef: Wat leuk dat je schip geschikt is voor zo'n ouderwets laag breed tuig. Dat zie je zelden meer.
Het zal niet meevallen om daar een passend grootzeil voor te vinden (ik neem aan dat je iets tweedehands zoekt). Wat wel kan, is dat je een zeil van een charterschip overneemt, en door de zeilmaker daarvan de bovenzijde laat inkorten tot de goede hijsmaat.  Het is niet zo duur om daarbij een passende rechte gaffel te (laten) maken.

Wat betreft vaarbomen: er zijn allerlei mogelijkheden. Miedema in Leeuwarden maakt ze op diverse lengtes. Ze zijn niet goedkoop, en wat ik een nadeel vind is dat ze van Oregon Clear&better zijn gemaakt. Dat is heel mooi hout om te zien, maar zo'n vaarboom breekt vrij snel doordat de nerven er schuin inliggen.
Een vaarboom van een massief fijnsparretje is minder mooi om te zien, maar aanmerkelijk taaier.
Tuinpalen en ander hout van bouwmarkten is ongeschikt, want te kwastrijk.

Johan Prins in Workum heeft de enige twee echte oude vaarbomenmachines van Nederland staan. Hij kan ze maken naar jouw wensen.
Eventueel kan ik ook wel wat maken van twee gelijmde kantdelen lariks, tot ongeveer 9 of 10 meter lengte.

Wim.

Dag Wim e.a. Inderdaad probeer ik vooralsnog wat tweedehands te vinden qua grootzeil. Nieuw ben ik bang dat dit niet erg mee zal vallen door de vierkante meters. Maar misschien als ik niks kan vinden dat ik wat rond bel. Ga me inderdaad maar eens op de chartervloot richten via Facebook wellicht komt er iets te 'groots' passends uit voort. 

Wat de vaarboom betreft vermoede ik al dat ik toch op iets van een spar/ lariks ga uitkomen. Ga er even over denken. 
Of ik het geld ervoor over heb om deze te laten maken.
Bedankt voor je reactie.
Antwoord
#4
Ik zou de giek als het mogelijk is ook niet te horizontaal houden.

Dat geeft sowieso wat veiligheid bij gijpen en overstag. Daarnaast denk ik dat je ook niet heel blij wordt op ruime koersen als je zoveel zeil naast het schip hebt staan.
Ik heb in het verleden wel op een tjalk met zo'n extreem lange giek gevaren, daar moest de dirk er al snel in om de loefgierigheid tegen te gaan. Anders was het schip niet te houden.
Antwoord
#5
(14-07-2020, 8:51)swblom schreef: Ik zou de giek als het mogelijk is ook niet te horizontaal houden.

Dat geeft sowieso wat veiligheid bij gijpen en overstag. Daarnaast denk ik dat je ook niet heel blij wordt op ruime koersen als je zoveel zeil naast het schip hebt staan.
Ik heb in het verleden wel op een tjalk met zo'n extreem lange giek gevaren, daar moest de dirk er al snel in om de loefgierigheid tegen te gaan. Anders was het schip niet te houden.

Inderdaad het zeilpunt verschuift nogal naar achteren, hou het in gedachten.
Antwoord
#6
Ik volg met belangstelling (ook) deze topic. Om van te leren de volgende vraag. Op foto's van oude skûtsjes zie je ook nog de korte mast en lange gieken. (Ook daar stonden de masten relatief ver naar voren op het schip - om zoveel mogelijk effectieve laadruimte te hebben). Daarbij vaak ook korte gaffels. Klopt het dat de gaffels zo kort werden gehouden juist om het zeilpunt niet teveel naar achteren te brengen? Lange gaffels zou m.i. betekenen dat er nog meer zeil 'achter de mast komt' en derhalve het zeilpunt icm de lange gieken nog meer naar achteren zou komen te liggen. Iets waar wellicht ook bij het tuigen van de Elisabeth rekening mee gehouden zou dienen te worden?
Persoonlijk vind ik deze lage tuigen erg fraai en jammer dat we die traditionele tuigage niet meer op de skûtsjes zien.. Maar daar zullen de meningen over verschillen..
Antwoord
#7
Klaas,

Die korte gaffels op skûtsjes hebben daar zeker mee te maken, ook al omdat het vaargebied van die scheepjes vooral bestond uit kleinere kanaaltjes met veel bruggen. Een lange gaffel blijft makkelijk haken aan een openstaande brug.

Bij grote klippers en tjalken was het gebruikelijk dat de gaffel ongeveer half zo lang was als de giek. Een gaffel was dus al gauw 6 tot 7 meter.
Als men met zo'n groot schip een lading turf ging halen, bijvoorbeeld in de omgeving van Klazienaveen of Dedemsvaart, dan liet men op de heenweg het grootzeil achter in Meppel, waar dan een "kanaaltuig" werd gehuurd, een grootzeil met een gaffeltje van een halve meter, om de kleine turfvaarten te bevaren.
Als het schip geladen terugkwam, werd in Meppel het eigen zeil weer aan boord genomen voor de oversteek naar Holland. Dat moest dan wel flink gereefd worden om boven de enorme deklast te passen.

De schepen waren met die lange gieken en gaffels inderdaad erg wreed (loefgierig).
Ik heb de voormalige knecht van mijn zeetjalk gesproken, die in 1932 aan boord kwam als 16 jarige jongen. Het schip had een giek van bijna 14 meter en een gaffel van bijna 7 meter.
Hij vertelde dat zij altijd de kluiver er bij hadden staan omdat het schip anders niet te houwen was. Als de kluiver (om welke reden dan ook) er niet bijstond, dan werd het linnet naar beneden gelaten. Het linnet is een soort midzwaardje op de scheg.

De meeste charterschepen hebben tegenwoordig een aangepast tuig. Meestal staat de mastkoker veel achterlijker, dikwijls zijn er meer masten dan vroeger. En omdat er veel meer handen aan boord zijn, kunnen de zeilen ook groter zijn dan vroeger, toen ze het met z'n tweeën moesten doen.

Wim.
Genoeg is meer dan veel
Antwoord
#8
(14-07-2020, 19:29)Berghout-2 schreef: Klaas,

Die korte gaffels op skûtsjes hebben daar zeker mee te maken, ook al omdat het vaargebied van die scheepjes vooral bestond uit kleinere kanaaltjes met veel bruggen. Een lange gaffel blijft makkelijk haken aan een openstaande brug.

Bij grote klippers en tjalken was het gebruikelijk dat de gaffel ongeveer half zo lang was als de giek. Een gaffel was dus al gauw 6 tot 7 meter.
Als men met zo'n groot schip een lading turf ging halen, bijvoorbeeld in de omgeving van Klazienaveen of Dedemsvaart, dan liet men op de heenweg het grootzeil achter in Meppel, waar dan een "kanaaltuig" werd gehuurd, een grootzeil met een gaffeltje van een halve meter, om de kleine turfvaarten te bevaren.
Als het schip geladen terugkwam, werd in Meppel het eigen zeil weer aan boord genomen voor de oversteek naar Holland. Dat moest dan wel flink gereefd worden om boven de enorme deklast te passen.

De schepen waren met die lange gieken en gaffels inderdaad erg wreed (loefgierig).
Ik heb de voormalige knecht van mijn zeetjalk gesproken, die in 1932 aan boord kwam als 16 jarige jongen. Het schip had een giek van bijna 14 meter en een gaffel van bijna 7 meter.
Hij vertelde dat zij altijd de kluiver er bij hadden staan omdat het schip anders niet te houwen was. Als de kluiver (om welke reden dan ook) er niet bijstond, dan werd het linnet naar beneden gelaten. Het linnet is een soort midzwaardje op de scheg.

De meeste charterschepen hebben tegenwoordig een aangepast tuig. Meestal staat de mastkoker veel achterlijker, dikwijls zijn er meer masten dan vroeger. En omdat er veel meer handen aan boord zijn, kunnen de zeilen ook groter zijn dan vroeger, toen ze het met z'n tweeën moesten doen.

Wim.
Ja die lange giek bij mij aan boord, fungeert nogal als een moordwapen als het beetje knobbelig is. Een wat hoger gesneden grootzeil is hierin wellicht wel een oplossing. Moet ook nog even uitvogelen hoe ik goed om moet gaan met mijn bakstagen irt tot een langer gaffel. Ik begreep uit het verhaal op zeilersforum van Wim als dat ze de bakstagen gewoon lieten staan, voor zeil steun, maar dat werkt denk ik vooral aan de wind. Gijpen lijkt me niet echt mogelijk met veel wind zoon lange gaffel of giek die de bakstag pakt lijkt me gevaarlijk. 
Het voordeel van het te kleine grootzeil met bijhorende gaffel is wel dat deze gewoon onder de Dirk door kan. Bij zoon lang ding moet ik deze waarschijnlijk toch dubbel uitvoeren. Al zou geien misschien ook nog kunnen... 
Niet zonder reden zou je wel de conclusie willen trekken, dat het helemaal zo gek nog niet die mast naar achteren en een hanteerbaar tuig erop zoals op de hedendaagse vloot. ..
Antwoord


Ga naar locatie:


Gebruikers die dit topic lezen: 1 gast(en)