This forum uses cookies
This forum makes use of cookies to store your login information if you are registered, and your last visit if you are not. Cookies are small text documents stored on your computer; the cookies set by this forum can only be used on this website and pose no security risk. Cookies on this forum also track the specific topics you have read and when you last read them. Please confirm whether you accept or reject these cookies being set.

A cookie will be stored in your browser regardless of choice to prevent you being asked this question again. You will be able to change your cookie settings at any time using the link in the footer.

Waardering:
  • 0 stemmen - gemiddelde waardering is 0
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
Hoe strak staan jouw wanten?
#1
Zondag viel me op dat de stag slap los kwam te staan tijdens het zeilen. 's Avonds heb ik de wanten een stuk strakker gezet. Nu vroeg ik mij af: hoe strak staan jouw wanten?

De tweede grondwet naast goed zeemanschap is:
"Memme's wetterwille is silerswet!"


Zeeschouw Jedysa
Antwoord
#2
Zo strak dat de lijstag niet slap komt te staan.
Antwoord
#3
Pcies....
Communiceren kost soms geld, niet communiceren kost vaak meer.....

- Recht is iets kroms dat verbogen is.....

- Zonder historie geen toekomst......
Antwoord
#4
Dan mogen ze nog wat strakker Big Grin

De tweede grondwet naast goed zeemanschap is:
"Memme's wetterwille is silerswet!"


Zeeschouw Jedysa
Antwoord
#5
(14-10-2018, 10:50)Pylk schreef: Dan mogen ze nog wat strakker Big Grin

Hangt ervan af.
Sommige schepen/masten hebben behoefte aan starre (dus strakke) verstaging, andere hebben juist liever een flexibele mast en dus slappe (of zelfs geen) verstaging.

De laatste categorie betreft vooral (ex-)visserijschepen zoals botters, schokkers, echte Lemsteraken, jollen. Maar ook de kleinere vrachtschepen zoals skûtsjes, klippertjes en rietaakjes.
Bij deze schepen is sprake van een mast met grote diameter in de voet en een kleine diameter bij de top. Om de zaak goed overeind te houden moet het zeilwerk (dat is de constructie waarin de mastkoker staat) zeer sterk zijn om vervorming te voorkomen.
De voordelen van zo'n ongestaagde/lichtverstaagde mast zijn evident: er zijn veel minder obstakels aan boord (staaldraden, spanners, puttings, beslagbanden) en stotende belastingen door windstoten, golven of chinese gijpen worden veel beter opgevangen door de soepel verende mast.

Schepen die het juist moeten hebben van een stijve, dus strakke, verstaging moeten een heel andere constructie hebben: een zeilwerk dat berekend is op een zware neerwaartse belasting en sterke puttings die juist een sterke opwaartse belasting aankunnen.
De mast moet er ook op berekend zijn: door de sterke neerwaartse belasting moet hij bovenin meer dikte hebben, terwijl de voet lichter mag zijn. Het topbeslag moet zeer sterk en stabiel zijn om niet af te zakken onder de grote trekkracht van de verstaging.
Maar ook beneden, bij de voet moet de neerwaartse kracht goed opgevangen worden door een zware constructie rond de mastbout of door de mastvoet direct op de mastkokerbodem te laten rusten.
Ook zo'n stijve constructie heeft voordelen: het geeft gelegenheid om zeilen beter te trimmen, wat vooral prettig is voor mensen die altijd wedstrijden willen winnen.

In de praktijk van platbodemjachten gaat men er eigenlijk altijd automatisch van uit dat masten goed verstaagd moeten zijn. Eigenlijk jammer, want heel veel scheepjes zouden uitstekend kunnen varen met een ongestaagde of lichtverstaagde mast (daarmee bedoel ik een mast met lichte, slapstaande wanten die een beetje steun geven bij zwaar weer).
Het zeilen met en rondlopen op een ongestaagd schip is buitengewoon plezierig.

Je conclusie dat je verstaging strakker "mag" is wat voorbarig. Het gaat er vooral om hoe jouw scheeps-/mastconstructie in elkaar zit. En verder: masten zijn echt geen watjes. Ze kunnen heel wat hebben. Meestal.

Toch weer even een anekdote: een jaar of 40-50 geleden kampte een houten botter (ik schrijf niet welke) met een kompleet verrot zeilwerk. De mastkoker stond min of meer los te schommelen in 't schip.
De eigenaar zette voor de zekerheid een paar mooie wanten om de zaak goed te ondersteunen. De eerste de beste keer dat hij daarna ging zeilen, werd de mast door de nieuwe verstaging dwars door het vlak getrokken. Hij stak een halve meter onder het schip uit. Ik kan je verzekeren dat dat bijzonder hinderlijk was.

Nog een anekdote (ja sorry, ik ben dol op verhaaltjes): ongeveer 25 jaar geleden werd in Rotterdam een grote puntgave, maar als motorschip gebouwde, houten kotter onder zeil gebracht. (Ook hier zeg ik niet welke). De enorme mast stak door het dek heen en was afgesteund op de zware kielbalk. Dat leek een mooie constructie. Leek, inderdaad.
Zodra bij Hoek van Holland de zeilen gezet werden kwam de verstaging aan lij slap te hangen, terwijl het bilgealarm afging. In allerijl keerde men, zwaar pompend want gigantisch lek, terug naar R'dam. Met spoed in dok, waar men geen enkel lek vond. Totale verwarring, totdat iemand eindelijk op het idee kwam dat wellicht de kielbalk naar beneden was gedrukt door de verstaging, en dat die kiel in het dok vanzelfsprekend weer omhooggedrukt was.
Daarna is in die kotter een zware constructie rond de mastvoet gemaakt, die de druk overbracht op de hele romp. Dat voldeed.

Groet!
Wim.
Genoeg is meer dan veel
Antwoord
#6
Daarbij belicht je de zaak wel alleen vanuit het oogpunt van de constructie rondom de mast. Voor mij is het profiel van het zeil de tweede belangrijke factor om mee te nemen.
Graag hou ik de voorlijken recht. Hiervoor heb ik onder andere de zijstagen al iets achterlijker staan dan gebruikelijk. Ook hou ik ze graag op spanning.
Antwoord
#7
(14-10-2018, 13:32)swblom schreef: Daarbij belicht je de zaak wel alleen vanuit het oogpunt van de constructie rondom de mast...........

Nee hoor. Lees maar goed. Maar die constructie is wel belangrijk.
Groet!
Wim.
Genoeg is meer dan veel
Antwoord
#8
De voorstag strak is leuk aan de wind, maar op ruimere koersen is een wat losser voorlijk juist fijn.
Dit geeft extra vermogen aan het zeil, omdat de voorstag dan naar voren gaat uitbollen.
Aan de wind gaat de voorstag vooral naar achter uithangen, dat is onwenselijk.
Ik heb mijn verstaging dus niet al te strak en trek mijn bakstagen aan op aan de windse koersen.

Zo zie je, iedereen een andere boot en overal een andere oplossing


Huitema Zeeschouw 9m
Aphrodite Aalsmeer
9m Huitema Aphrodite
Antwoord
#9
(12-10-2018, 15:01)Pylk schreef: Zondag viel me op dat de stag slap los kwam te staan tijdens het zeilen. 's Avonds heb ik de wanten een stuk strakker gezet. Nu vroeg ik mij af: hoe strak staan jouw wanten?

Je hebt het over je lijstag? 

Groet, Jack
"Elke keer als je aan de kant van de meerderheid staat, is het tijd om stil te staan en na te denken." (Mark Twain)
http://www.staverse-jol-aimee.nl/
Antwoord
#10
Liever alle stagen in rust niet super strak aanspannen, een beetje spanning is voldoende.
Mijn stagen aan de lijzijde staan daardoor tijdens het zeilen altijd wat slapper.
Is prima zo!
Wil idd de mastdruk naar beneden zo laag mogelijk houden en de hommerring niet permanent belasten.
De mast is in de voet 18 cm in het vierkant, scheelt wellicht.

Gebruik geen wantspanners maar jufferblokken maar wel met rekarm touw.
De dyneema bakstagen zet ik met de vioolblokken tijdens het zeilen lekker strak door.
Door de voorstag strak te houden loopt de jol hoger aan de wind.
Het voorkomt ook het "pompen" van de mast.

Op het wad en het IJsselmeer is dat m.i. noodzakelijk.

   
Antwoord
#11
(14-10-2018, 19:43)popeye schreef:
(12-10-2018, 15:01)Pylk schreef: Zondag viel me op dat de stag slap los kwam te staan tijdens het zeilen. 's Avonds heb ik de wanten een stuk strakker gezet. Nu vroeg ik mij af: hoe strak staan jouw wanten?

Je hebt het over je lijstag? 

Groet, Jack

Nope, de voorstag.

De tweede grondwet naast goed zeemanschap is:
"Memme's wetterwille is silerswet!"


Zeeschouw Jedysa
Antwoord
#12
Ik heb mijn wanten altijd erg strak, n.l. speling is het begin van het einde.
Als je constructie van de mast voldoende is, beneden en boven, heeft dat geen nadelige gevolgen.
Aan de beslagring op de hommer zit bij ons een horizontale rand/ring rondom. De hommer kan dus onmogelijk in snoeren.
Ik heb net als SWBLOM de wanten achterlijker staan en goed strak. Ik heb geen wantspanner in het voorstag. Aan lij staat mijn want ook niet of nauwelijks slap. maar met golfslag op het ijsselmeer moet je geen lossere wanten hebben.
Doorbuigende voorstagen is uberhaupt not done. Als je dat ziet bij een botter o.i.d. krijg ik altijd medelijden.
Over mast druk heb ik me nog nooit zorgen gemaakt.....
Communiceren kost soms geld, niet communiceren kost vaak meer.....

- Recht is iets kroms dat verbogen is.....

- Zonder historie geen toekomst......
Antwoord
#13
Het is de vraag hoe strak je je voorstag kunt spannen zonder bakstag. Bij mij staan de zijstagen ongeveer 45 cm achter de mast, en het voorstag grijpt aan op ongeveer 3 meter voor de mast. Het maken van sterkteberekeneningen ligt te ver achter mij om nog helemaal helder te krijgen hoe je een en ander zou kunnen berekenen, maar wanneer ik het met mijn boerenverstand beredeneer, en ik span een zijstag op 100 kg, (en dat gaat dan keer 2)??? dan krijg je volgens mij boven aan de mast een kracht naar achteren van ongeveer 30 kg. (Eigenlijk moet het allemaal in Newton natuurlijk) Volgens mij staat er dan op het voorstag ongeveer een kracht van 12,5 kg.
Ik zie graag een berekening die deze redenering eventueel ontkracht! 
Volgens mij moet je dus een enorme spanning op de zijstagen zetten, c.q. komt er op de zijstagen, wanneer je een snaarstrak voorstag wilt hebben!
Zo'n strakke verstaging heeft denk ik ook alleen echt zin wanneer je heel scherp aan de wind wilt zeilen. 

Bij mij begint altijd als eerste de fok te killen, zoals bij iedereen waarschijnlijk, en ik heb me wel eens afgevraagd of je dan niet beter alleen met het grootzeil zou kunnen zeilen. 
Ik was een keer, komende vanaf het Gooimeer, op weg naar Enkhuizen. Er stond best een lekker windje, maar ik merkte al gauw dat Enkhuizen niet helemaal bezeild was. Ik ben toen terug gegaan omdat ik niet wou motorren, en wanneer ik nog een slag moest maken werd het me waarschijnlijk te laat. Later heb ik me afgevraagd of Enkhuizen alleen op het grootzeil misschien wel bezeild was geweest. Wil ik geloof toch een keer uitproberen! (Niet per se naar Enkhuizen)

Groet, Jack.
"Elke keer als je aan de kant van de meerderheid staat, is het tijd om stil te staan en na te denken." (Mark Twain)
http://www.staverse-jol-aimee.nl/
Antwoord
#14
Daarom gebruik ik bakstagen. Smile
Antwoord
#15
Wij gebruiken ook bakstagen. Zonder fok varen, dus alleen op het grootzeil, soms met erg veel wind, de motor staat dan bij.


Verzonden vanaf mijn iPad met Tapatalk
Antwoord
#16
Wij gebruiken de bakstagen uiteindelijk alleen als we genoeg mensen aan boord hebben. Als je ze niet op het juiste moment er bij hebt is het effect zo goed als weg. Misschien ga ik in de toekomst een keer iets experimenteren met lieren. Voorlopig ligt het werk eerst maar eens bij het intimmeren van het vooronder.
Antwoord
#17
(17-10-2018, 15:56)Jollenbaas schreef: Daarom gebruik ik bakstagen. Smile

Ik heb indertijd voor de Staverse jol gekozen vanwege het gemak. Geen zwaarden! Dat vind ik nog steeds een juiste keuze, en daarom ook geen bakstagen. (En geen kluiver!) Zo weinig mogelijk gedoe! Ondanks dat is het een snel schip volgens mij. Afgelopen zaterdag haalde ik op het Zwarte Meer, bij halve wind nog een scherp zeiljacht in, maar misschien had die zijn anker nog niet binnen gehaald! Big Grin

Groet, Jack.
"Elke keer als je aan de kant van de meerderheid staat, is het tijd om stil te staan en na te denken." (Mark Twain)
http://www.staverse-jol-aimee.nl/
Antwoord
#18
Popeye , jouw verhaal zo lezend denk ik dat je misschien eens zou kunnen experimenteren met de lijsten wat meer naar binnen.
Als je fok significant eerder gaat killen dan het grootzeil zou het hem daar wel eens in kunnen zitten.
Vaak wordt op ons soort brede bootjes de fok automatisch op het boeisel gezet. Niet altijd de beste plek.
Als je de fok weglaat gaat je dat een hoop snelheid schelen.
Antwoord
#19
@swblom: precies!
Om deze reden zitten bij mij de twee railsen op het dek vlak naast de roef en de botterfok zit op de botteloef. Zie mijn eerdere foto in deze topic.
De bakstagen zijn een must op groter water en vanaf windje 3 a 4 en meer.
Met een sterke snelsluiting is de bakstag zo gezet.
Ik zet hem gelijk op de lier aan de loefzijde. En door de twee vioolblokken kost het snel strakzetten ervan weinig kracht.
Gebruik vrijwel nooit de lierhendel.
Antwoord
#20
(18-10-2018, 4:56)swblom schreef: Popeye , jouw verhaal zo lezend denk ik dat je misschien eens zou kunnen experimenteren met de lijsten wat meer naar binnen.
Als je fok significant eerder gaat killen dan het grootzeil zou het hem daar wel eens in kunnen zitten.
Vaak wordt op ons soort brede bootjes de fok automatisch op het boeisel gezet. Niet altijd de beste plek.
Als je de fok weglaat gaat je dat een hoop snelheid schelen.

Ik weet niet wat je bedoeld met "lijsten", maar ik denk dat je de schootvoering op dek bedoeld?
Probleem van het naar binnen brengen van de schoot is dat de terugslag in je grootzeil sterk toeneemt. Je moet wel blijven lozen met het achterlijk en niet scheppen of opsluiten.
Communiceren kost soms geld, niet communiceren kost vaak meer.....

- Recht is iets kroms dat verbogen is.....

- Zonder historie geen toekomst......
Antwoord
#21
Ik ben te lui voor moeilijke dingen, en ik hoef geen wedstrijden te winnen! Lekker op mijn dooie akkertje zeilen vind ik vaak heerlijk, daarom soms gewoon op de fok, en op de stuurautomaat. Kan ik ook nog lekker een kopje koffie maken onderweg! Smile

Groet, Jack.
"Elke keer als je aan de kant van de meerderheid staat, is het tijd om stil te staan en na te denken." (Mark Twain)
http://www.staverse-jol-aimee.nl/
Antwoord
#22
(18-10-2018, 6:06)Jollenbaas schreef: Om deze reden zitten bij mij de twee railsen op het dek vlak naast de roef

Had ik gezien. Ziet er allemaal netjes uit, maar niks voor mij!

Groetjes,  Jack.
"Elke keer als je aan de kant van de meerderheid staat, is het tijd om stil te staan en na te denken." (Mark Twain)
http://www.staverse-jol-aimee.nl/
Antwoord
#23
(18-10-2018, 7:55)WADnWIND schreef: Ik weet niet wat je bedoeld met "lijsten", maar ik denk dat je de schootvoering op dek bedoeld?
Probleem van het naar binnen brengen van de schoot is dat de terugslag in je grootzeil sterk toeneemt. Je moet wel blijven lozen met het achterlijk en niet scheppen of opsluiten.
Dat us inderdaad het hele eieren eten met zeiltrim.
Hoe meer kennis je hebt hoe meer je kán gebruiken.
Als je iets minder kennis hebt moet je het vooral simpel houden. Dan kan je ook minder fout doen.?





Huitema Zeeschouw 9m
Aphrodite Aalsmeer
9m Huitema Aphrodite
Antwoord
#24
Citaat:Als je iets minder kennis hebt moet je het vooral simpel houden. Dan kan je ook minder fout doen.
Dan zit ik dus goed!
Groet, Jack.
"Elke keer als je aan de kant van de meerderheid staat, is het tijd om stil te staan en na te denken." (Mark Twain)
http://www.staverse-jol-aimee.nl/
Antwoord
#25
Lijsten is wat de spellingcontrole geeft voor lijogen.
Antwoord


Ga naar locatie:


Gebruikers die dit topic lezen: 1 gast(en)